İmpetigo, genellikle iki ila beş yaş çocuklarda en sık görülen bakteri kaynaklı deri enfeksiyonudur. Ancak bu hastalığın farklı yaş gruplarından insanları etkilemesi de mümkündür.
Staphylococcus aureus ve grup A streptokok bakterileri nedeniyle ortaya çıkan impetigoda genellikle sarı renkli ve kaşıntılı kabarcıklar görülür. Kabarcıklar patladığında altında kırmızı yaralar oluşur ve bu yaralar zamanla kabuk bağlar. Bu hastalık özellikle sıcak ve nemli yaz aylarında daha sık görülür. İmpetigo bulaşıcı bir hastalık olduğundan yakın temas hâlinde yayılma gösterebilir.
İmpetigo Neden Olur?
İmpetigo hastalığı, nemli ve sıcak ortamlarda üreyen mikroorganizmalar, böcek ısırıkları, deri hastalıkları, yetersiz beslenme alışkanlıkları, kişisel hijyenin sağlanamaması, ciltteki açık yaralar gibi nedenlerle olur.
İmpetigo sebepleri şu şekildedir:
Nemli ve sıcak ortamlar,
Böcek ısırıkları,
Deri hastalıkları,
Yetersiz ve sağlıksız beslenme alışkanlıkları,
Hijyen kurallarına dikkat edilmemesi,
Ciltteki açık yaralar ve kesikler.
İmpetigo Belirtileri Nelerdir?
İmpetigo, içi dolu kırmızı, parlak ve gevşek formda kabarcıklarla başlar. Kabarcıklar iltihaplı bir görünüme dönüşür. Kahverengi renkte kabuklanmalar eşlik eder. Genellikle ağız çevresinde ve burun deliklerinde görülür.
İmpetigo belirtileri şu şekilde meydana gelir:
Ciltte kızarıklık ve kabarcık,
Kabarcıklarda kabuklanma,
Gece artan kaşıntı hissi,
Ağrı,
İshal,
Yüksek ateş,
Halsizlik.
Ciltte kızarıklık ve kabarcıklar
Büllöz olan impetigo türünde ciltte kızarıklık ve kabarcıklar şeklinde birtakım belirtiler görülmesi mümkündür. Kabarcıklar başlangıçta içi dolu, kırmızı, parlak ve gevşek formdadır. Ancak bu kabarcıklar sonraki süreçlerde iltihaplı ve kabuklu bir görünüm alabilir.
Söz konusu kızarıklıklar ve kabarcıklar burun, ağız ve göbek çevresinde gözlemlenebilir. Ancak zamanla vücudun eller ve ayaklar gibi farklı bölgelerine de yayılabilir.
Kabuklanma
İmpetigo hastalığı bal rengi veya kahverengi renkte kabuklanmalarla karakterize bir hastalıktır. Sıklıkla ağız çevresinde ve burun deliklerinde görülen bu kabuklanma, tedavi edilmediğinde iki veya üç hafta devam ederek yayılım gösterebilir.
Kabuklanma genellikle büllöz olmayan impetigo türünde yaygın olarak gözlemlenir. Büllöz impetigo, kabuklanma belirtilerinden ziyade içi sıvı dolu kabarcıklar şeklindedir. Ayrıca büllöz olmayan impetigoya kıyasla ateş ve hâlsizlik gibi sistemik semptomlara yol açabilir.
Kaşıntı ve ağrı
Bakteriyel enfeksiyon kaynaklı hastalıklarda görülen kaşıntı genellikle tekrarlayıcıdır ve uzun süre devam edebilir. Kaşıntı özellikle gece vakitlerinde sıcaklıkla birlikte daha belirgin hâle gelebilir.
İmpetigo hastalığı nadiren de olsa ağrılara yol açabilir. Ağrı genellikle daha geniş kabuklanma ve kabarcık oluşumu olan bölgelerde gözlemlenir. Kısacası hastalık ne kadar ilerlemişse ve enfeksiyon ne kadar yayılmışsa ağrı ihtimali o kadar fazladır.
İmpetigo hastalığı bağışıklık sistemini de olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle ateş, ishal ve hâlsizlik gibi belirtileri de beraberinde getirebilmesi mümkündür.
İmpetigo Türleri Nelerdir?
İmpetigo hastalığı; büllöz impetigo ve basit yüzeysel impetigo (büllöz olmayan) olmak üzere iki farklı türe sahiptir.
Nadir rastlanan bir cilt sorunu olan büllöz impetigo, ciltte oluşan içi sıvı dolu büyük kabarcıklar şeklinde görülür. Hastalığın ilk döneminde şeffaf olan büller zamanla bulanıklaşır. Büller 2-3 gün içerisinde patlar ve kabuklar oluşur. Büllöz impetigoya özellikle 2 yaşından küçük bebeklerde daha sık rastlanır.
Basit yüzeysel impetigoysa görünümü ve gelişimi açısından farklıdır. Kaşıntılı ve patlayan kabarcıklardan oluşan yaralar görülür. Yüzeysel yayılan bu impetigo türünün son aşamasında yaraların üstünde bal rengi kabuklanmalar meydana gelir. Bu impetigo türü bu zamana kadar gözlemlenen tüm impetigo vakalarının %70’inden fazlasını oluşturur.
İmpetigo Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
İmpetigo hastalığı, yapısı gereği bir enfeksiyon türü olduğundan tedavisinin dermatoloji bölümündeki doktorlar tarafından yapılması gereklidir. Hastalığın bazı durumlarda birkaç hafta içerisinde kendiliğinden iyileşmesi mümkün olsa da tıbbi yardım almak büyük önem taşır.
Gerekli yöntemlerin doğru şekilde uygulanmasıyla ve kişisel hijyene önem verilmesiyle impetigo hastalığını tedavi etmek mümkündür. İmpetigo tedavisinde başvurulan yöntemleri şu şekilde detaylandırabiliriz:
Topikal tedavi
Topikal tedavide kullanılan ilk yaklaşım cilt üzerinde bakteriyel enfeksiyona yatkın yerde görülen kabukların temizlenmesi olabilir. Bu kabuklar antiseptik özellikli ıslak pansumanlar kullanılarak giderilebilir. Ardından fusidik asitle herhangi bir iz bırakılmayacak şekilde tekrar temizlenir.
Bireyin semptomları hafif seyrediyorsa topikal tedavi genellikle yeterli olur. Ancak semptomların şiddetine ve hastalığın yayılımına bağlı olarak doktor sistemik antibiyotik tedavisi de önerebilir.
Antibiyotik tedavisi
Topikal tedavi yetersiz kaldıysa ve hastalık ciddi seyrediyorsa enfeksiyonun tedavisinde sistemik bir yaklaşım gerekebilir. Bu noktada tedavi, pek çok enfeksiyon kaynaklı hastalığın giderilmesi için sıklıkla tercih edilen antibiyotiklerin kullanımıyla gerçekleştirilir. Doktorun reçete ettiği topikal ve oral antibiyotiklerin kullanımı hastalığın tedavisinde önemli bir adım olur.
Evde bakım ve hijyen önerileri
Bulaşıcı özellik gösteren bakteri temelli enfeksiyonların tedavisinde hijyen elzemdir. İmpetigo hastalığının tedavi süreci de gerekli hijyen kurallarının dikkate alınmasıyla hızlandırılabilir. Evde bakım ve hijyen önerileri şu şekilde sıralanabilir:
Eller sık sık, en az 20 saniye boyunca sabunla ve suyla yıkanmalıdır.
Çarşaflar düzenli olarak değiştirilmelidir.
Havlu, bardak, çatal, kaşık gibi eşya kişiye özel olmalı, ortak kullanılmamalıdır.
Ev içinde ortak kullanılan alanlarda (özellikle banyo) hijyen sağlanmalıdır.
İmpetigo hastası bireyler enfekte olmuş bölgeyi temiz tutmalıdırlar.
Tırnak hijyeni mutlaka sağlanmalıdır.
Alkol bazlı el dezenfektanlarının kullanımı artırılmalıdır.
İmpetigo hastası bireyler antibiyotikli merhem kullanıyorlarsa merhemi sürerken eldiven kullanmalı ve sonrasında ellerini iyice yıkamalıdırlar.